بومیگرایی شاخصه آثار اکبر رادی/ رادی نزدیکxadترین فرد به آثارش بود

مهدی شفیعی(رئیس مرکز هنرهای نمایشی) از درامxadنویسی اکبر رادی گفت: درام ایرانی صرفا به آثاری که از شیوهxadهای شناختهxad شدهxad نمایشهای ایرانی استفاده میxadکند، خلاصه نمیxadشود و آثار مرحوم رادی با بهرهگیری از ساختارهای شناختهxad شدهxad نمایشxadنامهxadنویسی جهان، انسان معاصر ایرانی و دغدغهxadها و مسائلش را برجسته میxadکند.

به گزارش ایلنا، آیین پایانی چهارمین همایش ملی رادیxadشناسی با حضور شخصیت های فرهنگی و هنری در تالار استاد جلیل شهناز برگزار شد.

وی در بخش دیگری از سخنانش افزود: وجه دیگر همین نگاه، نوعی نگاه بومی به انسان ایرانی است. مشخصا گیلان و انسان گیلانی ایرانی بخش دیگری از آثار ایشان را شکل میxadدهد.

مهدی شفیعی بومیxadگرایی در آثار رادی را مسئلهxadی مهمی در آثار این درامxadنویس ایرانی عنوان کرد ودر ادامه تصریح کرد: این نکتهxadی مهمی است. این یکی از بزرگxadترین آموزهxadهای ایشان است برای نمایشxadنامهxadنویسی معاصر ایران. رنگ و بوی بومی و در عین حال ملی و طبیعتا با توجه به حضور این انسان در جهان به نسبت کوچک شدهxad معاصر به واسطهxad گسترش ارتباطات و وجود دغدغههای مشترک بشری جهانی در آثار اکبر رادی به خوبی مشهود است.

عطاالله کوپال، مدیر عامل موسسهxadی استاد اکبر رادی و دبیر بخش مسابقهxad نمایشنامهنویسی این همایش در خصوص برگزاری این همایش علمی و فرهنگی گفت: بنیاد اکبر رادی چهارمین همایشملی رادیشناسی با هدف ژرفنگری بر آثار و اندیشههای اکبر رادی و تقویت و اعتلای نمایشنامهنویسی ایران و نیز به منظور کشف و معرفی استعدادهای جدید نمایشنامهنویسی و پژوهشی برگزار میxadکند.

وی در ادامه اظهار امیدواری کرد و گفت: به توجه به این که اکبر رادی از نمایشxadنامهxadنویسان سرشناس و چهرهxad ادبی و مهم، ماندگار و شاخص معاصر کشور ما است، سعی کردیم در قالب مقالات پژوهشی رادیxadشناسی سمیناری را برگزار کنیم و امیدوارم این رادیxadشناسی در آن سوی مرزهای ایران هم رواج یابد و همxadچون ایبسنxadشناسی و شکسپیرxadشناسی در اقصی نقاط جهان چنین فعالیتxadهایی تداوم یابد.

هنوز اندیشمندان فرهنگی، ادبیات نمایشی را یک قالب ادبی نمیدانند

فریندخت زاهدی (عضو هیئت مدیرهxad این موسسه و دبیر علمی این همایش) گفت: در ایران نمایشنامه و ادبیات نمایشی سبقهxad ۱۵۰ ساله بیشتر ندارد و هنوز بسیاری از اندیشمندان فرهنگی، ادبیات نمایشی را به عنوان یک قالب ادبی نمیxadشناسند یا قبول نمیxadکنند. باید کوشش کنیم این قالب ادبی با جریانxadهایی مثل رادیxadشناسی در نزد همه شناسانده شود.

وی تصریح کرد: در این همایش پژوهشگران جوان مقالات خوبی ارائه دادند و این همان چیزی است که ما در بنیاد اکبر رادی به دنبال آن هستیم. این که لایهxadهای تحلیلی ادبیات نمایشی از طریق این نوع از پژوهشxadها مورد بررسی قرار گیرد و در اختیار دست اندکاران تئاتر و ادبیات نمایشی قراردادهxad شود.

بهزاد صدیقی (مدیر اجرایی و سخنxadگوی موسسهxad اکبر رادی و عضو هیئت رئیسهxad این همایش) در سخنانی یادآورشد: چهارمین همایش ملی رادیxadشناسی فعالیت خود را از نیمهxad اول سال ۱۳۹۴ آغاز کرد که پس از انتشار فراخوان آن در آبان ماه ۱۳۹۴ ، تعداد ۱۷ چکیده مقاله به دبیرخانهxad آن رسید که پس از بررسی هیئت داوران این بخش در نهایت پنج مقاله برای ارائه در بخش سمینار آن انتخاب و معرفی شد که به همراه یک مقالهxad دیگر از پژوهشگر مهمان امروز ارائه شد.

او ادامه داد: از سال گذشته در بنیاد اکبر رادی بخش مسابقهxadی نمایشxadنامهxadنویسی را برای دورهxad چهارم برنامهxadریزی کردیم تا خلاء مسابقات نمایشxadxadنامهxadنویسی در بخش خصوصی و نیز جریان نمایشxadنامهxadهای تازه نوشتهxad شده ار نویسندگان نسل جدید و نسل قبل تر را در یک فضای رقابتی سالم و سازندهxadای ایجاد کنیم. انشاالله برای دورهxad بعد اطلاع رسانی بیشتری را انجام خواهیم xadداد که شاهد حضور چشمxadگیرتری از نمایشxadنامهxadنویسان نسل های مختلف باشیم.

صدیقی اضافه کرد: قرار بود مراسم اختتامیهxad این همایش در اسفند ۹۴ برگزارشود که مثل همیشه تامین بودجه و مشکلات مالی مانع از انجام این کار شدو به همین دلیل به تاریخ مردادماه ۹۵ موکول شد. امیدوارم شرایط مالی و خوبی در آیندهxadی نزدیک برای همایشxadهایی از این دست و نیز فعالیتxadهای فرهنگی هنری و به خصوص فعالیتxadهای تئاتری و پژوهشی اتفاق بیفتد تا هنرمندان و فعالان عرصهxadی فرهنگ و هنر بدون دغدغهxad های مالی و با آرامش خاطر، دست به آفرینشxadهای هنری و فرهنگی بزنند.

سخنxadگوی موسسهxad استاد اکبر رادی در بخش دیگری از سخنان خود از حامیان این همایش نام برد و از مدیران و همکاران این حامیان تشکر کرد و قدرانی به عمل آورد و گفت: از مدیر مرکز هنرهای نمایشی جناب مهدی شفیعی، از مجموعهxad همکاران خانهی هنرمندان ایران و نیز از مدیریت مرکز اطلاعات راهبردی و امور بینxadالملل شهرداری تهران شهرام گیلxadآبادی از طرف خودم و از طرف بنیاد اکبر رادی بسیار سپاسxadگزارم که با حمایت آنان سرانجام این همایش به پایان رسید.

وی هم چنین در این مراسم از چهار نمایشxadنامهxadنویس قدرانی کرد که با همراهی و همکاری خود نسبت به بنیاد اکبر رادی همواره موجبات دلگرمی این بنیاد را فراهم آوردند و در این باره گفتند دوستان عزیز محمد رحمانیان، محمد چرمxadشیر، حمید امجد و حمیدرضا نعیمی افتخار دادند که به عنوان عضو جدید با این بنیاد همکاری کنند. امیدوارم با حضور این دوستان و هنرمندان بنیاد اکبر رادی بیش از پیش فعالxadتر شود و ببالد.

صدیقی در بخش دیگری سخنان خود یادآورشد: جلد دوم مجموعه مقالات رادیxadشناسی تا دو هفتهxad دیگر توسط نشر نشانه منتشر میxadشود. جلد سوم رادیxadشناسی نیز آخرین مراحل ویراستاری رای سپری میxadکند و آمادهxad انتشار است. همxadچنین به زودی نیز گزیدهxad ای از نامهxadهای استاد اکبر رادی به کوشش حمیده بانو عنقا توسط همین ناشر (نشر نشانه) منتشر میxadxadشود.

وی در پایان سخنانش اظهار امیدواری کرد که تا پایان سال ۹۵ دو اتفاق برای دو بنیاد فرهنگی بیفتد؛ یکی این که بنیاد اکبر رادی دارای دفتر و مکان ثابت و دائمی برای خود باشد و دیگری بنیاد محمود استاد محمد بتواند مجوز فعالیت رسمی xadاش را دریافت کند.

رادی نزدیکxadترین فرد به آثارش بود

محمد رحمانیان طی سخنانی از ویژگیxadهای شخصیت اکبر رادی سخن گفت. وی هم وجه شخصیت عبوس و تلخ و هم وجه شخصیت شوخ و طنز و نیز شخصیت جدی این نمایشxadنامهxad نویس برجسته را برشمرد.

وی با اشاره به این که او و عطاالله کوپال هم در مقطع کارشناسی و هم در مقطع کارشناسی ارشد از دانشجویان اکبر رادی در دانشگاه تهران بودند، گفت: رادی نزدیکxadترین فرد به آثارش بود و به نظرم هیچ نمایشxadنامهxadنویس ایرانی خود و محیط زندگیxadاش را در آثارش این قدر خوب تصویر نکرد.

رحمانیان اضافه کرد: او چند خصوصیت درخشان دارد. رادی عصیانگر، رادی عبوس و رادی شاد. رادی این ویژگی را دارد که فردی را نهایت شاد بودن ناگهان تلخ نشان دهد.

این نمایشxadنامهxadنویس در بخش دیگری از سخنانش افزود: در نوشتهxadهایش دیدهxad ایم که شخصیتی در نهایت شادی، ناگهان با اتفاقی تلخ مواجه میxadشود و از آن احساس شادی ناگهان به احساس غم میxadرسد. رادی هم در زندگی شخصی و هم در زندگی هنریxadاش میان سنت و تجدد ایستاد. گاهی به تجدد، حق میxad دهد و گاهی به سنت. او تاریخxadنگار است اما هیچxadگاه مدعی تاریخی نبود.

رحمانیان در سخنان خود اشاراتی نیز به حضور شخصیتxadهای زن در آثار رادی داشت و در این باره گفت: یکی دیگر از ویژگی مهم آثار او توجه به زنان است و ما زنان آسیب xadدیده را درآثارش زیاد دیدهxadایم.

در ادامهxad این مراسم، صحنهxadخوانی بخشxadهایی از نمایشxadنامهxadی از پشت شیشهxadها نوشتهxad استاد اکبر رادی با نقشxadخوانی رویا تیموریان و مسعود رایگان برگزارشد. در این صحنه خوانی رویا تیموریان سه بخش نخست، میانه و پایان این اثر را با انتخاب قبلی خود، نقش خوانی کردند که با اسقبال و تشویق حاضران روبهxadرو شد.

در بخش پایان مراسم اختتامیهxad این همایش بیانیهxadی هیئت داوران بخش مسابقهxad مقالات پژوهشی رادیxadشناسی توسط دکتر طلایه رویایی و بیانیهxad هیئت داوران توسط محمد چرمxadشیر قرائت شد.

طلایه رویایی به نمایندگی از طرف هیئت داوران بخش مسابقهxadی مقالات پژوهشی رادیشناسی (بهروز محمودی بختیاری و آرش رادی) در بخشی از بیانیهxad هیئت داوران این بخش چنین قرائت کرد: بنیاد استاد اکبر رادی و داوران آن خوشxadوقتند که امسال نیز جوانان دانا و فرهیخته درکنار بزرگان و پیشxadکسوتان، با مقالات و پژوهشxadهای اصیل و باکیفیت خود گرد هم آمدند تا یاد استاد متفکر تئاتر کشور را در فضایی اندیشگانی گرامی بدارند. هیئت داوران بخش مسابقهxad مقالات پژوهشی چهارمین همایش ملی رادیxadشناسی ضمن سپاس از تمامی شرکتxad کنندگان و برگزارکنندگان این گردهمایی علمی، امیدوارند که این روند علمی و پژوهشی با حمایت اهل اندیشه از سویی و پشتیبانی اولیای امور از سوی دیگر ادامه یابد و به حرکتی دانشگاهی و فرهنگی در مقیاس بسیار بالا در کشور تبدیل شود.

همxadچنین محمد چرمxadشیر به عنوان نمایندهxad هیئت داوران مسابقهxad نمایشxadنامهxadنویسی این همایش در بخشی از این بیانیه گفت: نام «رادی» و میراث برجامانده از او آنxadچنان پُرمقدار است که برای نمایشxadنامهxadنویسی پس از او چارهxadای نمیxadماند جُز این که با دقت و وسواس، آموزهxadهای او را فراچنگ آورد و از آن توشهxadای برای ادامهxad راه خود بسازد.

سختxadگیری او در اَمر نوشتن، آنxadچه که عاشقانه دوستش میxadداشت و جانانه در فراخxad کردن آن همت گماشت، برگزاری هر مسابقهxadای به نام “اکبر رادی” را به اَمری حساس و تأمل برانگیز بَدَل میxadکند. اگر چنین مسابقهxadای نتواند دربردارندهxad عمق رویxadکردها، نگرشxadها و احاطهxad شگرف او بر فن و روشهای نوشتن باشد، عملا به گردهماییxadهایی بیxadتوش و توان و معمول بَدَل میxadشود.

چرمxadشیر در پایان این بیانیه اضافه کرد:هیئت داورانِ بخش مسابقهxad نمایشxadنامهxadنویسی چهارمین همایش ملی رادیxadشناسی با ارجxadگذاری بر زحمت شرکت xadکنندگانِ این دوره از این همایش ملی، با پافشاری بر سُنت سختxadگیرانهxad «رادی» بزرگ، در این دوره، هیچ برگزیدهxadای را اعلام نمیxadکند و فقط پنج نفر از نمایشxadنامهxadنویسان شرکتxad کننده در این دوره را شایستهxad تقدیر میxadداند.

هیئت داوران امیدوار است تا این قدم سبب شود تا سالxadهای آینده، برگزاری این مسابقه راهی باشد برای شناخت نمایشxadنامهxadنویس بزرگ «اکبر رادی» و تمرین دستxadآوردهای او باشد که «اکبر رادی» برای همیشه در خاطرهxadی تئاتر ایران مانا باشد.

معرفی برگزیدگان

در بخش اهدای جوایز و لوح سپاس به برگزیدگان بخش مسابقهxad مقالات پژوهشی رادیxadشناسی، استاد جعفر والی (بازیگر) سخنان کوتاهی از تجربه ی خود در اجرای نمایشxadنامهxadهای اکبر رادی ایراد کرد. شارمین میمندیxadنژاد (نمایشxadنامهxadنویس) در بخش اهدای جوایز به تقدیر شدگان بخش مسابقهxad نمایشxadناxadمهxadنویسی، در خصوص حمایت معنوی استاد اکبر رادی در زمان حیاتش از فعالیت نمایشنامهxadنویسی و همراهی با ایشان به ایراد سخنان کوتاهی پرداخت.

در پایان به هریک از پنج پژوهشگر برگزیدهxad بخش مسابقه مقالات پژوهشی رادیxadشناسی و نیز پژوهشگر مهمان این بخش لوح سپاس، هدیهxadی نقدی به مبلغ پنج میلیون ریال و نیز بستهxad هدیهxadی فرهنگی از طرف بنیاد اکبر رادی اهداشد.

تهمینه محمدی، مرتضی بیگلو، بهارسادات بنی جمالی، سحر زضوانی و حامد امانxadپور، نیلوفر باغبان مشیری و نیز پرستو محبی از دریافتxadکنندگان هدایای این بخش بودند که جوایز خود را از جعفر والی، عطاالله کوپال، دکتر شیرین بزرگمهر، دکتر فریندخت زاهدی و طلایه رویایی گرفتند.

در بخش مسابقهxad نمایشxadنامهxadنویسی این همایش نیز هیئت داوران این بخش: محمد چرم شیر، حمیدرضا نعیمی و بهزاد صدیقی هیچ برگزیدهای را انتخاب نکردند اما از پنج نمایشxadنامهxadنویس شرکت کننده در این بخش میلاد اکبرxadنژاد نویسندهxad نمایشxadنامهxad رقصیدن در تاریکی، صحرا رمضانیان نویسندهxad نمایشxadنامهxad وازریک مرده xadاست، مهدی میرباقری نویسندهxad نمایشxadنامهxad ماندن، علی محمدرحیمی نویسندهxad نمایشنامهxad سایهxad سبز سیلویا و حامد امانxadپور نویسندهxad نمایشxadنامه زمانی برای مرغ دریایی بودن با اهدای لوح تقدیر و هدایای فرهنگی تقدیر به عمل آوردند و این نمایشxadنامهxadنویسان لوح تقدیر خود را از محمد رحمانیان، محمد چرمxadشیر، بهزاد صدیقی و شارمین میمندیxadنژاد دریافت کردند.

بر اساس رأی و نظرسنجی مکتوب حاضران و شرکت کنندگان سمینار علمی و پژوهشی این همایش مقالهی بررسی گفتمان های مدرن، پیشامدرن و پسامدرن در آثار اکبر رادی نوشتهxad نیلوفر باغبان مشیری به عنوان مقاله برتر معرفی و انتخاب شد و بر این اساس مقرر گردید هیئت رئیسهxad این همایش لوح تقدیر جداگانهxad دیگری به عنوان پژوهشگر برتر برای ایشان صادر کند و از وی برای دورهxad آتی با ارائهxad مقالهxad پژوهشی جدیدی بدون بررسی و گزینش هیئت داوران دعوت به عمل آید.

در این مراسم علاوه بر هیئت مدیرهxad موسسهxad اکبر رادی و خانوادهxad محترم استاد رادی (حمیده بانو عنقا و آرش رادی)، مهدی شفیعی (رئیس مرکز هنرهای نمایش) جعفر والی، محمد متوسلانی، اسماعیل عالیxadزاد، مانا استاد محمد، بهرام جلالیxadپور، محمد رضا هدایتی، شیرین بزرگمهر، مسعود رایگان، رویا تیموریان، میلاد اکبرنژاد، طلایه رویایی، مهدی میرباقری، هوشنگ قوانلو، علی محمد رحیمی و بسیاری از شخصیتxadهای فرهنگی هنری حضور داشتند.

جیگیلی...